MescitlerMescit·Mekke

Mescidi Nebevi’nin Kıble duvarı

Mescid-i Nebevî'nin kıble duvarı, Medine'deki Hz. Peygamber'in bizzat inşa ettiği mescidde kıble yönünü gösteren güney duvarıdır. Bu duvarın tarihi önemi; hicretin ikinci yılında (H. 2/M. 624) vahiyle emredilen kıble değişikliğiyle —namazda yönelin Beytü'l-Makdis'ten Mescid-i Harâm'a (Kâbe'ye) döndürülmesiyle— doğrudan bağlantılıdır.

Mescitler

Mescidi Nebevi’nin Kıble duvarı

Konum

Mekke, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Hz. Peygamber Medine'ye hicretten sonra (622) inşa ettiği ilk mescidde, İslam öncesinden beri kıble olarak kullanılan Beytü'l-Makdis'e (Kudüs) yönelik namaz kılıyordu. Yaklaşık 16-17 ay boyunca müslümanlar bu yönde namaz kıldı. H. 2 / M. 624 yılının Şaban ayında, rivayetlere göre Mescid-i Benî Selmeoğulları'nda öğle namazı kılınırken vahiy geldi ve Hz. Peygamber namazın ortasında yönünü Kudüs'ten Kâbe'ye çevirdi; cemaat de onunla birlikte döndü. Bu tarihi olay üzerine bugün "Mescidü'l-Kıbleteyn" (İki kıbleli mescid) olarak bilinen bu cami anılmaktadır. Kur'an'da bu kıble değişikliğinin gerekçesi açıkça beyan edilmektedir (el-Bakara 2/142-144). Kıble değişikliğinin ardından Mescid-i Nebevî yeniden düzenlendi: Güney duvarı artık kıble yönü olarak belirlendi; bu yüzden cemaat bu duvara yönelerek namaz kılmaya başladı. Mescid-i Nebevî bugün milyonlarca müslümanın namaz kıldığı en kutsal mekânlardan biri olarak varlığını sürdürmektedir. Hz. Peygamber'in türbesi ve Ravza-i Mutahhara da bu mescid içinde yer almaktadır. Mescid-i Nebevî, başlangıçta küçük bir dikdörtgen alan olarak inşa edilmiş; Hz. Peygamber döneminden başlayarak Hulefâ-yi Râşidîn, Emevî, Abbâsî, Memlük ve Osmanlı devirlerinde defalarca genişletilmiştir. Suudi döneminde gerçekleştirilen büyük imar projeleriyle bugün milyonlarca kişiyi aynı anda ağırlayabilecek devâsâ bir yapıya kavuşmuştur. [Kaynak: Nebi Bozkurt, "Mescid-i Nebevî", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/mescid-i-nebevi; Buhârî, Sahîhu'l-Buhârî, "Salât", 6.]

Önem ve Rivayetler

"Artık yüzünü Mescid-i Harâm yönüne çevir. Nerede olursanız olun, yüzünüzü o yöne çevirin. Kitap verilenler, bunun Rablerinden gelen hak olduğunu çok iyi bilmektedir. Allah, onların yapmakta olduklarından habersiz değildir." (el-Bakara, 2/144) Enes b. Mâlik'ten: Hz. Peygamber Beytü'l-Makdis'e yönelerek namaz kılıyor ve bu kıbleden rahatsız olduğunu gösteren işaretler veriyordu; bunun üzerine Allah Teâlâ "Yüzünü semaya çevirdiğini (gökyüzüne baktığını) görüyoruz; seni memnun edeceğin bir kıbleye mutlaka döndüreceğiz" (el-Bakara 2/144) ayetini indirdi. (Buhârî, "Salât", 31; Müslim, "Mesâcid", 11)