Çorumlu Ali Paşa Cami H:1119

Çorumlu Ali Paşa Camii, Hicrî 1119 (Milâdî 1707) yılında inşa edilmiştir. İsminden de anlaşıldığı üzere yapı, Osmanlı yönetiminde görev yapmış ve Çorum kökenli olan Ali Paşa tarafından Medine'ye hediye edilmiştir. Osmanlılar, Mekke ve Medine'yi 1517 yılında Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferiyle hâkimiyet altına almalarının ardından iki kutsal şehri (Haremeyn) koruma ve imar etme sorumluluğunu üstlendiler. Osmanlı sultanları ve yüksek rütbeli devlet adamları, bu kutsal coğrafyada cami, mescit, medrese, çeşme ve han inşa ederek hem dinî yükümlülüklerini yerine getiriyor hem de İslâm dünyası üzerindeki manevî nüfuzlarını pekiştiriyorlardı. Çorumlu Ali Paşa'nın bu camiyi yaptırttığı H. 1119 (M. 1707) yılı, Osmanlı'nın hâlâ bölgede güçlü bir varlık sergilediği; ancak Arap yarımadasında Vehhabî hareketinin henüz güç kazanmadığı bir döneme denk gelmektedir. Bu tür hayırlı inşaatlar, Osmanlı yöneticilerinin Medine'ye karşı duydukları saygının ve bu topraklara kalıcı bir iz bırakma arzusunun somut ifadeleridir. Medine'deki Osmanlı dönemi yapıları, 20. yüzyılda Suudi yönetiminin başlamasından sonra pek çoğu yıkılmış ya da büyük tadilata uğramış olsa da aralarında bazı örnekler ayakta kalmayı başarmıştır. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Medine" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/medine; Osmanlı mimari kaynakları]