Bilali Habeşi Cami

Hz. Bilâl b. Rebâh el-Habeşî, İslâm'ın ilk müezzini olarak tarihe geçmiş büyük sahâbîdir. Habeş asıllı olan Bilâl, Mekke'de Ümeyye b. Halef adlı müşrik bir Kureyşlinin kölesi olarak yaşıyordu. İslâm'ın ilk yıllarında müslüman olduğunda ağır işkencelerle karşılaştı; Ümeyye onu güneşin kavurduğu sıcak günlerde kızgın taşların üzerine yatırarak işkenceye tabi tutuyordu. Bu işkenceler sırasında Hz. Bilâl sadece "Ehad! Ehad!" (Allah birdir!) diyerek imanından vazgeçmedi. Hz. Ebûbekir es-Sıddîk, ağır bir bedel ödeyerek Hz. Bilâl'i satın alıp azat etti. Hicretin ardından Medine'de Hz. Peygamber, Hz. Bilâl'i müezzin olarak tayin etti. Onun gür ve güzel sesi, ilk ezanın Mescid-i Nebevî'den yükselmesini sağladı. Hz. Bilâl, Hz. Peygamber'in sağlığında günde beş vakit ezan okudu; Mekke fethinde ise Kâbe'nin üzerine çıkarak fetih ezanını okudu. Hz. Peygamber'in vefatının ardından Hz. Bilâl büyük bir üzüntüye kapıldı ve bir daha ezan okuyamayacağını söyledi. Medine'yi terk ederek Suriye'ye gitti; ömrünün geri kalan kısmını büyük ölçüde orada geçirdi. Hz. Ömer'in ısrarıyla bir kez daha ezan okudu; ancak bu anda Hz. Peygamber'in yokluğunu hisseden tüm Medinelilerin gözyaşlarına boğulduğu rivayet edilmektedir. Hz. Bilâl, H. 20 civarında (M. 641) Şam'da vefat etmiş ve buraya defnedilmiştir. Bilâl-i Habeşî Camii'ne gelince: Adnan Şensoy'un notları bu mescidin tarihi bir geçmişinin bulunmadığını, Hz. Bilâl ile gerçek bir bağının olmadığını ve yakın dönemde özel bir kişi tarafından inşa ettirildiğini açıkça belirtmektedir. Bu nedenle caminin kendisinin tarihsel ve dinî bir önemi bulunmamaktadır. [Kaynak: Casim Avcı, "Bilâl-i Habeşî", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/bilal-i-habesi]