Akabe Mescidi

Mekke çevresinde çeşitli panayırlar ve hac mevsimi dolayısıyla farklı kabilelerden insanlar toplanırdı. Hz. Peygamber bu mevsimlerden yararlanarak çeşitli kabilelere İslam'ı tebliğ ediyordu; ancak uzun süre somut bir kabile himayesi elde edemedi. Nübüvvetin onuncu yılında (620), Hazrec kabilesinden gelen küçük bir Medineli grupla Akabe mevkiinde ilk karşılaşma gerçekleşti. Bu buluşma sonucunda altı kişi İslam'ı kabul etti. Hz. Peygamber onları Medine'ye gönderirken İslam'ı anlatmak üzere yanlarına Mus'ab b. Umeyr'i kattı. Mus'ab'ın bir yıl boyunca gösterdiği tebliğ faaliyeti Medine'de İslamiyet'in hızla yayılmasına zemin hazırladı; Evs ve Hazrec'in önemli isimleri İslam'la tanıştı. 621 yılı hac mevsiminde Medine'den 12 kişilik bir grup yine Akabe'ye gelerek Hz. Peygamber'le buluştu. Allah'a şirk koşmayacaklarına, hırsızlık ve zina yapmayacaklarına, çocuklarını öldürmeyeceklerine, birbirlerine iftira etmeyeceklerine ve Hz. Peygamber'e itaat edeceklerine dair söz verip biat ettiler. Bu "Birinci Akabe Biatı" ya da "Beya'tü'n-nisâ" (kadınların biatı gibi) olarak anılmıştır; savaşla ilgili bir hüküm içermemekteydi. 622 yılı hac mevsiminde ise ikisi kadın 75 Medineli gizlice Akabe'ye geldi. Hz. Peygamber amcası Hz. Abbas'la birlikte bu gizli buluşmaya katıldı. Abbas bir konuşma yaparak yeğeninin kendi kabilesi arasındaki yerini anlattı ve Medineliler'i sorumluluk konusunda uyardı. Hz. Peygamber ise onlara her koşulda kendisini canlarını ve mallarını korudukları gibi koruyacaklarına, iyiliği emredip kötülüğü önleyeceklerine, sadece Allah için hak söyleyeceklerine dair yemin ederek biat etmelerini istedi. 75 Medineli bu şartları kabul etti. Bu anlaşma "İkinci Akabe Biatı" ya da "Beya'tü'l-harb" (savaşı içeren biat) olarak bilinir. İkinci Akabe Biatı, İslam tarihinin en kritik dönüm noktalarından biridir: Medinelilerin Hz. Peygamber'i himaye etme sözü, Mekke'den Medine'ye hicreti mümkün kılmış ve İslam devletinin temelini oluşturmuştur. Hicret, bu biatın doğal sonucu olarak Muharrem 1 / M. 622 yılında gerçekleşmiştir. Günümüzde biatların yapıldığı Akabe vadisinde, Medineli müslümanların bu tarihi anlaşmasını yaşatmak amacıyla bir mescid inşa edilmiştir. Mescid, Büyük Şeytan (Akabe cemresi) taşlama alanının yakınında yer almaktadır. [Kaynak: Casim Avcı, "Akabe Biatları", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/akabe-biatlari; İbn Hişâm, es-Sîre, II, 54-76.]