Zeyd b. Sa'ne Yahudi alimi müslüman oluşu

Zeyd b. Sa'ne, Medine'de yaşayan zenginliği ve âlimliğiyle öne çıkmış seçkin bir Yahudi hahamıydı. Tevrat'ı iyi bilen Zeyd, ileride geleceği söylenen son peygamberin niteliklerini kitaplarında okumuş ve büyük merakla araştırmaktaydı. Hz. Peygamber'i gördüğünde peygamberlik alâmetlerinin büyük çoğunluğunu onda tespit etti; ancak iki niteliği henüz doğrulayamamıştı: Hafif kabalık karşısında hilminin (yumuşaklık ve tahammülünün) artıp artmadığı, tahrik arttıkça sabrının güçlenip güçlenmediği. Bu iki niteliği test etmek için bir plan kurdu: Hz. Peygamber'e önceden belirlenmiş bir tarihe kadar geri ödenmek üzere seksen dinar borç verdi. Vadenin dolmasına birkaç gün kala Zeyd, Resûlullah'ın yakasından tutarak şiddetle çekti ve sert bir üslupla "Ey Abdülmuttalib oğulları! Siz borçlarınızı hep geç ödersiniz!" dedi. Hz. Ömer bu davranıştan son derece rahatsız olarak Zeyd'i azarlamaya kalktı. Ama Hz. Peygamber tebessümle olayı izliyordu. Resûlullah Hz. Ömer'e döndü ve şöyle dedi: "Ömer! Ne ben ne de bu zât senden bunu beklemekteydi. Bana borcumu güzellikle ödemememi, ona da alacağını güzellikle istemememi tavsiye etmeliydin." Ardından Hz. Peygamber, Hz. Ömer'e Zeyd'e olan borcunu ödemesini, üstüne de yirmi sa' hurma daha eklemesini emretti (zira onu korkutmuştu). Hz. Ömer alacağı ödeyince Zeyd, aradığı nitelikleri artık gördüğünü söyledi: Kabalık arttıkça Resûlullah'ın hilmi de artmıştı. Bunun üzerine kelime-i şehâdet getirerek İslâm'ı kabul etti. Zeyd b. Sa'ne, Tebük Gazvesi'nde yahut dönüş yolunda vefat etti. Hz. Peygamber'in cenazesinde bizzat bulundu. [Kaynak: Mehmet Efendioğlu, "Zeyd b. Sa'ne" maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi, islamansiklopedisi.org.tr/zeyd-b-sane; Hâkim, el-Müstedrek, III, 700; Beyhakî, Delâilü'n-nübüvve, VI, 259]