Vatih Kalesi ya da Zübeyr Kalesi

Vatih Kalesi (حصن الوطيح), Medine çevresinde Yahudi kabilelerine ait tarihi savunma yapılarından birinin adıdır. Bazı kaynaklarda Zübeyr Kalesi olarak da anılan bu yapı, Benî Nadîr ya da diğer Yahudi kabilelerinin denetiminde bulunan güçlü bir tahkimatlı yapıydı. Medine'nin İslâm öncesi ve erken İslâm dönemindeki coğrafyasında çeşitli Yahudi kabileleri kendi kalelerine sahipti. Bu kaleler hem savunma hem de ticari depo işlevi görmekteydi. Benî Nadîr Gazvesi'nde (H. 4/M. 625-626) müslüman ordusu bu kabilenin kalelerini kuşattı; kuşatma sonunda Benî Nadîr teslim olarak Medine'yi terk etti. Vatih Kalesi'nin Hayber bölgesinde de aynı isimde bir kale olduğu bilinmektedir. Hayber'deki Vatih Kalesi, Hayber Gazvesi'nde (H. 7/M. 628) müslümanların fethettikleri son kalelerden biridir. Medine çevresindeki bu kale ise daha erken döneme ait savunma mirasının bir parçasıdır. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Nadîr (Benî Nadîr)" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/nadir-beni-nadir; "Hayber Gazvesi" maddesi; Vâkıdî, el-Megâzî, I, 363-376]