Safa ve Merve arası Mes'a

Mes'a, Safâ ile Merve arasındaki açık yolu tanımlamak için kullanılan Arapça terimdir; "koşma yeri, sa'y yapılan mekân" anlamına gelir. İsmi "sa'y etmek, aceleyle yürümek" anlamındaki se'y kökünden türemiştir. Sa'y ibadeti, Safâ'dan başlar ve Merve'de biter; Safâ'dan Merve'ye gidiş bir, Merve'den Safâ'ya dönüş iki sayılır. Böylece yedi adımda Merve'de tamamlanmış olur. Sa'y sırasında Merve'ye ulaşıldığında kuzeyde yer alan yeşil ışıklı sütunlar arasında erkeklerin koşması (hervele/remle) sünnettir; bu uygulama, Hâcer'in susuz kalan oğluna koşarak gittiği geleneği anımsatmaktadır. Osmanlı dönemi öncesine kadar Mes'a, iki tepe arasındaki açık bir yoldan ibaretti. Çevresinde dükkânlar ve evler vardı. 1955 sonrasında Suudi hükümeti Mes'a'yı kapalı modern bir koridor hâline getirdi. Bugünkü koridorun uzunluğu 394,5 metre, genişliği yaklaşık 40 metredir (genişletilmiş hâliyle 79 metre); üç katlı modern yapı aynı anda yüz binlerce hacı ağırlayabilmektedir. Mes'a'nın Mescid-i Harâm ile bütünleştirilmesi hususunda İslam hukukçuları arasında tartışmalar yaşanmıştır; çünkü Mes'a'nın bir kısmının tarihsel olarak Harem sınırları dışında kaldığına dair görüşler mevcuttur. [Kaynak: Nebi Bozkurt, Mustafa Sabri Küçükaşcı, "Safâ ve Merve", TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 35, s. 449-451. https://islamansiklopedisi.org.tr/safa-ve-merve; Müslim, Sahîhu Müslim, "Hac", 147, 148.; Buhârî, Sahîhu'l-Buhârî, "Hac", 79.]