Sad b. Rebii ve Abdurrahman b Avf hatırası

Hz. Peygamber Medine'ye hicret ettikten sonra gerçekleştirdiği en önemli sosyal düzenlemelerden biri, Ensar ile Muhacirler arasında kardeşlik (muâhât) oluşturmasıydı. Bu kardeşleşme, salt duygusal bir bağ değil; mülkiyet, miras ve sosyal yardım konularında gerçek hukuki yükümlülükler doğuruyordu. Sa'd b. Rebîi ile Abdurrahman b. Avf'ın kardeşleşmesi, bu muâhâtın en çarpıcı örneklerinden biridir. Ensar'ın en zenginlerinden olan Sa'd b. Rebîi, yeni kardeşi Abdurrahman b. Avf'a derin bir samimiyet ve cömertlikle şöyle dedi: "Kardeşim! Ben Medine'nin en varlıklılarından biriyim. Malımın yarısını bölüşelim. Benim iki eşim var; hangisini beğenirsen ona bakayım, boşayayım, iddetini bitirince seninle evlensin." Bu teklif karşısında Abdurrahman b. Avf büyük bir edep ve izzetle şöyle cevap verdi: "Allah malına ve ailenin bereketini artırsın. Bana Medine'nin pazarını göster, yeter." Sa'd çarşıyı gösterdi. Abdurrahman alışveriş yapmaya başladı ve kısa sürede büyük bir servete kavuştu. Bu hadise, İslâm kardeşliğinin üç temel boyutunu gözler önüne sermektedir: Ensar'ın fedakârlığı ve cömertliği, Muhacirin'in izzetinefsine ve çalışmaya verdiği önem, ve Hz. Peygamber'in kurumsal bir kardeşlik sistemiyle toplumsal entegrasyonu sağlamaktaki eşsiz başarısı. Sa'd b. Rebîi daha sonra Uhud Gazvesi'nde (H. 3/M. 625) şehit düştü. Ölmeden önce, kılıç yaralarıyla yerde yatarken bile "Peygamberinize benden selam söyleyin. Uhud'un hakkını tam olarak verdiğimi bilsin" demesi, onun engin sahâbî ruhunu yansıtmaktadır. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Abdurrahman b. Avf" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/abdurrahman-b-avf; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sa'd b. Rebîi" maddesi; Buhârî, Büyû 1]