Nakşî-Halidî Şeyhi Hasan Hilmi Dağıstanî kabri

Hacı Zeynel Âbidîn eş-Şirvânî (1780-1837), Azerbaycan'ın Şirvan bölgesinde doğmuş, geniş İslâm coğrafyasını gezmiş, değerli seyahatname eserleri kaleme almış önemli bir Osmanlı âlimi ve sûfîdir. Riyâzü's-Siyâha ve Bustânü's-Siyâha adlı kapsamlı eserleriyle bilinen Şirvânî, İslâm dünyasının farklı bölgelerini dolaşarak gördüklerini ve öğrendiklerini kayıt altına almıştır. Şirvânî, seyahatleri boyunca pek çok defa hac ve umre yapmış; Mekke ve Medine'de uzun süreler ikamet etmiştir. 1837-1838 yılına denk gelen son Hicaz seyahatinde Kızıldeniz'de gemide vefat etmiş ya da Mekke veya Cidde'ye ulaştıktan kısa süre sonra hayatını kaybetmiştir. Kabrinin Mekke yakınlarındaki büyük mezarlık bölgesinde bulunduğu rivayet edilmekte; ancak tam yeri henüz tespit edilememiştir. Şirvânî'nin eserleri, 19. yüzyıl başı İslâm dünyasının toplumsal, kültürel ve coğrafi yapısına dair son derece değerli bilgiler içermektedir. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Zeynel Âbidîn Şirvânî' maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/zeynelabidin-sirvani; Riyâzü's-Siyâha, giriş]