DiğerDiğer·Mekke

Muvakithane (Kubbetus'Saatu) Başmüezzin kubbeciği de üstünde

Muvakkithane / Kubbet'üs-Saat (مكتب الوقت / قبة الساعة), Mescid-i Harâm içinde namaz vakitlerini belirlemek ve ezan saatlerini düzenlemek amacıyla kurulmuş Osmanlı dönemi vakıt ve saat kurumunun bulunduğu yapıyı ifade etmektedir. Bu kubbe biçimli yapı, Osmanlı Mescid-i Harâm mimarisinin karakteristik unsurlarından biriydi.

Diğer

Muvakithane (Kubbetus'Saatu) Başmüezzin kubbeciği de üstünde

Konum

Mekke, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Muvakkithane, İslam geleneğinde namaz vakitlerinin hesaplanmasından ve duyurulmasından sorumlu kurumun adıdır. Osmanlı döneminde bu görev ciddi bir uzmanlık gerektiriyordu: Güneşin konumuna göre imsak, öğle, ikindi, akşam ve yatsı vakitlerinin hesaplanması matematiksel ve astronomik bilgi gerektirir. Bu hesapları yapan kişiye "muvakkit" deniliyordu. Mescid-i Harâm içindeki Kubbet'üs-Saat (Saat Kubbesi), bu muvakkitin çalıştığı ve aletlerini muhafaza ettiği küçük, kubbeli yapıydı. XX. yüzyılın başlarında çekilen fotoğraflarda bu kubbe; mezhep makamları, minber ve diğer tarihi yapılarla birlikte görülebilmektedir. Aynı fotoğraflarda başmüezzin kubbeciği de muvakkithanenin üstünde ya da yakınında yer almaktaydı. Başmüezzin, muvakkitin verdiği vakite göre ezanı okurdu. Suudi döneminin genişletme projelerinde bu yapılar ortadan kaldırılmış; onların yerine elektronik sistemler ve modern saat kuleleri Mekke'nin vakıt organizasyonunu üstlenmiştir. [Kaynak: Nebi Bozkurt, Mustafa Sabri Küçükaşcı, "Mescid-i Harâm", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/mescid-i-haram]