Mes'a çarşısı - Mekke pazarlarından

Mes'a Çarşısı, Safâ ile Merve arasındaki güzergâha —günümüzdeki sa'y koridoruna— koşut olarak güney-kuzey istikametinde uzanan bir ticaret alanıydı. Bu konum, hacıların ve Mekke sakinlerinin en yoğun geçiş güzergâhına yakınlığı sayesinde çarşının canlı kalmasını sağlıyordu. Mekke'nin ticaret tarihi, İslam öncesinden itibaren hac mevsimlerine sıkıca bağlıdır. Her hac mevsiminde binlerce ziyaretçiyi ağırlayan şehirde çarşılar son derece önemli bir ekonomik işlev görüyordu. Mes'a Çarşısı, bu geleneksel ticaret ortamının en merkezi alanlarından biriydi. Osmanlı dönemine ait bazı kaynaklar bu çarşıyı Mekke'nin başlıca ticaret alanları arasında saymaktadır. Farklı mevsimlerde kumaş, baharatlar, yağlar, kokular ve çeşitli el sanatı ürünlerinin burada alınıp satıldığı aktarılmaktadır. Günümüzde Mes'a'nın Mescid-i Harâm bünyesine alınması ve tamamen kapatılmasıyla birlikte tarihi ticaret alanı ortadan kalkmıştır. [Kaynak: Mâverdî, Ahkâmu's-Sultâniyye, s. 176.; Nebi Bozkurt, Mustafa Sabri Küçükaşcı, "Mekke", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/mekke]