İlk Miras ayeti iniş sebebi

Sa'd b. Rebîi, Uhud Gazvesi'nde (H. 3/M. 625) şehit düştüğünde geride hamile hanımı ve iki kız çocuğu kalmıştı. Câhiliye geleneğine göre miras yalnızca savaşabilen erkeklere bırakılırdı; kadınlar ve kız çocukları mirastan pay alamazlardı. Sa'd'ın kardeşi bu geleneğe uyarak Sa'd'ın bıraktığı malların tamamını aldı. Hanımı durumu Hz. Peygamber'e bildirdi ve "Ya Resûlallah! Sa'd, Allah yolunda şehit düştü. Amcaları ise kız çocuklarına hiçbir şey bırakmadan malın tamamını aldı" dedi. Bu başvurunun ardından Nisâ Sûresi'nin miras paylarını düzenleyen 11. âyeti nâzil oldu. Hz. Peygamber Sa'd'ın kardeşine şöyle haber gönderdi: "Kız çocuklara mirasın üçte ikisini, analarına sekizde birini ver; geri kalan sana aittir." Bu olay, İslâm miras hukukunun ortaya çıkışında somut bir tarihsel zemin oluşturmaktadır. Câhiliye döneminin kadın ve çocukları mirastan dışlayan anlayışı, bu âyetle köklü biçimde değiştirilmiş; kız çocukları miras hakkına kavuşturulmuştur. [Kaynak: Ebû Dâvud, Ferâiz 2; Tirmizî, Ferâiz 2; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Miras" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/miras]