Hz. Abdullah b. Erkam (r)

Abdullah b. Erkam b. Ebi'l-Erkam el-Kureşî ez-Zührî, Hz. Peygamber'in anne tarafından akrabasıdır. Mekke'nin fethi sırasında (H. 8/M. 630) müslüman oldu ve kısa sürede Hz. Peygamber'in en güvendiği kâtiplerinden biri haline geldi. Hz. Peygamber'in hâricî yazışmalarını, yani Rum İmparatoru Heraklios, İran Şahı Hüsrev Perviz, Habeşistan Necâşîsi, Mısır Mukavkısı ve çeşitli Arap kabilesi reislerine gönderilen mektupları Abdullah b. Erkam kaleme almaktaydı. Bu mektuplar, İslâm'ın dünya sahnesine çıkışının diplomatik belgeleriydi; nitekim Hz. Peygamber'in mühürlü mektuplarla çeşitli hükümdarlara İslâm'ı tebliğ etmesi, tarihte benzeri görülmemiş bir uluslararası davet hamlesidir. Abdullah b. Erkam'ın bu görevdeki başarısı, yalnızca yazı kabiliyetiyle değil; aynı zamanda Hz. Peygamber'e duyduğu derin bağlılık ve güvenilirliğiyle de ilişkilidir. Vahiy kâtipleri arasında sayılması, Hz. Peygamber'in vahiy sürecinde ve diplomatik faaliyetlerinde en yakın çevresini oluşturan isimler arasında yer aldığını ortaya koymaktadır. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Abdullah b. Erkam" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/abdullah-b-erkam; İbn Sa'd, et-Tabakāt, IV, 175; Buhârî, Cihâd 102]