Hervele

Hervele kelimesi Arapça'da 'hafifçe ve süratle yürümek, koşumsu adımlarla ilerlemek' anlamını taşımaktadır. Hac ve umre terminolojisinde ise Safâ ile Merve arasındaki sa'y güzergâhında, yeşil sütunlarla işaretlenmiş yaklaşık 10-15 metrelik mesafede hızlı yürüyüşü ifade eder. Hervelenin kaynağı, Hz. Hâcer'in Zemzem suyu aramakta olduğu sırada Safâ ile Merve arasındaki alçak çukurluktaki bölümden hızla geçmesiyle ilişkilendirilmektedir. Rivayete göre Hz. Hâcer bu alçak bölümde oğlunu görebilmek için daha hızlı koşuyordu; günümüzdeki hervele bu koşuşu sembolik olarak anmaktadır. Hz. Peygamber Vedâ haccında sa'y sırasında bu bölümlerde hervelе yapmış; sahâbîleri de ona uymuştur. Müslim'in naklettiği uzun rivayete göre Hz. Peygamber Safâ ile Merve arasında yürürken alçak bölümde hızlanmış, tepelerde ise normal yürüyüşe geçmiştir. Fıkıh âlimleri hervelenin Hanefî mezhebine göre sünnet, diğer mezheplere göre müstehap olduğunu belirtmiştir. Kadınlar hervele yapmaz; bu uygulama yalnızca erkeklere mahsustur. Ayrıca yeşil işaret sütunları arasındaki bu alan, geceyin ya da kalabalığın uygun olmadığı durumlarda atlanabilir. [Kaynak: Hamdi Döndüren, "Hervele", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/hervele; Müslim, Sahîhu Müslim, "Hac", 147.; Buhârî, Sahîhu'l-Buhârî, "Hac", 79.]