Hayber Şehitliği

Hayber Gazvesi (H. 7/M. 628), Hz. Peygamber'in bizzat komuta ettiği ve Hayber'deki Yahudi kalelerinin fethedildiği büyük askerî harekâtır. Medine'nin kuzeyinde yaklaşık 170 km. mesafede yer alan Hayber, o dönemin en güçlü Yahudi yerleşim merkeziydi. Gazve birkaç ay sürdü ve Hayber'in pek çok kalesi sırayla fethedildi: Na'îm, Kāmûs (Benî Ebî'l-Hukayk'ın kalesi), Sab b. Muâz ve diğerleri. Bu sert çatışmalarda müslümanlar kayıp verdiler. İbn İshak'ın listesine göre Hayber'de şehit düşenler şöyle sıralanmaktadır: - Ümeyyeoğulları anlaşmalılarından: Rabî'a b. Eksem, Sakaf b. Amr, Rifâ'a b. Mesrûh - Esed b. Abdüluzzâ oğullarından: Abdullah b. Hübeyb - Ensar'dan: Fudayl b. Nu'mân es-Selemî, Mes'ûd b. Sa'd ez-Züreky Ve diğerleri... Hayber Gazvesi'nin sonucunda muazzam miktarda ganimet elde edildi. Hayber arazileri müslümanlar arasında dağıtıldı; Yahudilere ise yarıcılık hakkı tanındı. Bu düzenleme, İslâm hukukundaki yarıcılık (müzâraa) anlaşmalarının ilk büyük örneği olarak kabul edilmektedir. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hayber Gazvesi" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/hayber-gazvesi; İbn Hişâm, es-Sîre, IV, 26-34; Vâkıdî, el-Megâzî, II, 659-661]