Hattat Abdullah Zühti efendinin gizli imzası

Abdullah Zühdi Efendi, 19. yüzyıl Osmanlı hat sanatının önde gelen isimlerinden biridir. Mescid-i Nebevî'nin büyük çoğunluğunda yer alan hat eserlerini kaleme almış; bu eşsiz şerefi hayatının en büyük manevi ödülü olarak kabul etmiştir. Adnan Şensoy'un video açıklamasında paylaştığı bilgiye göre Abdullah Zühdi Efendi, Mescid-i Nebevî'deki yazılarının bazılarına gizlice kendi imzasını eklemiştir. Bu imza, yakından ve dikkatle bakıldığında tespit edilebilecek, ancak ilk bakışta gözden kaçacak şekilde ustaca yerleştirilmiştir. Bu gizli imza geleneği, Osmanlı sanatında zaman zaman görülen bir tutuma karşılık gelmektedir. Sanatçı yaptığı eseri şöhret amacıyla değil, saf bir adanmışlıkla ortaya koyduğunu göstermek ister; imzasını gizleyerek eserin sahibinin Allah olduğunu, kendisinin yalnızca bir araç olduğunu vurgular. Buna karşın ustanın adının eserde iz bırakması, sanatın ve sanatçının tarihle bir bağ kurmasını sağlar. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hat" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/hat; Osmanlı hat sanatı tarih kaynakları]