Haşmı Zi'b (kurt burnu) son dönem Medine Osmanlı Kalesi

Haşmı Zî'b Kalesi, Medine'nin kuzeyinde Uhud Dağı'nın yamacında, "kurt burnu" olarak adlandırılan çıkıntılı bir mevkide konumlanmaktadır. H. 1274 (M. 1857) yılında dönemin Medine Valisi Hâlid Efendi (Hâlid Paşa) tarafından inşa ettirilmiştir. Kale, hem Medine'nin kuzeyinden gelebilecek saldırılara karşı savunma noktası hem de Uhud bölgesini kontrol amacıyla stratejik bir konuma yerleştirilmiştir. I. Dünya Savaşı sırasında (1914-1918) Fahreddin Paşa komutasındaki Osmanlı Medine garnizonu bu kaleyi de içine alan savunma hattı kurdu. Arap İsyanı (1916) ve İngiliz destekli kuvvetlerin baskısına rağmen Medine Osmanlı kontrolünde tutuldu. Kale günümüzde büyük ölçüde harabeye dönmüş olmakla birlikte taş duvarlarından bazı kalıntılar ayakta kalmaktadır. Osmanlı'nın Hicaz'daki son dönem savunma mimarisinin nadir örneklerinden biridir. [Kaynak: "Fahreddin Paşa", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/fahreddin-pasa; Adnan Şensoy Medine Haritası notları]