Gadir Hum (Ghadeer Khumm - غدير خم )‎

Gadîr-i Hum, Hicaz'daki pek çok doğal su brikintisinden biridir. Güzergah üzerindeki bu bataklık alan, eskiden Huzâa ve Kinâne kabilelerine ait az sayıda ailenin yerleşmeye çalıştığı ancak olumsuz koşullar nedeniyle terk ettiği bir mevkiidir. Cidde'nin büyümesi ve yeni yolların açılmasıyla birlikte Cuhfe ile bu bölge önemini yitirmiş, metruk hâle gelmiştir. Hz. Peygamber Vedâ haccı dönüşünde kafileyi burada durdurdu ve bir hutbe irad etti. Ahmed b. Hanbel'in naklettiğine göre Hz. Peygamber öğle namazını kıldırdıktan sonra Hz. Ali'nin elinden tutarak 'Ben kimin mevlâsı isem Ali de onun mevlâsıdır. Allahım, ona dost olana dost ol, düşman olana düşman ol!' dedi (Müsned, IV, 281). Ehl-i sünnet âlimleri bu hadisteki 'mevlâ' kelimesini 'dost ve sevgili' anlamında yorumlarken, Şiî gelenek bu hadisi Hz. Ali'nin imâmet ve hilâfetine delil olarak kabul etmektedir. Söz konusu hadis, Ahmed b. Hanbel, Müslim, İbn Mâce ve Hâkim en-Nîsâbûrî gibi Sünnî muhaddisler tarafından da aktarılmıştır. Şiî dünyası 18 Zilhicce'de bu olayı 'Gadîr Bayramı' olarak kutlamaktadır. [Kaynak: Ethem Ruhi Fığlalı, "Gadîr-i Hum", TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 13, s. 279-280, İstanbul 1996. https://islamansiklopedisi.org.tr/gadir-i-hum; Ahmed b. Hanbel, Müsned, IV, 281.; Müslim, Sahîhu Müslim, "Fedâilü's-Sahâbe", 36.]