Ebu Leheb'in mezar ve adına kuyu

Ebû Leheb (asıl adı Abdüluzzâ, ö. 2/624), Hz. Peygamber'in amcası olup İslâm'a karşı gelen müşriklerin en nüfuzlusu ve en kararlısıdır. Güzelliği sebebiyle yanakları kızardığı için babası Abdülmuttalib tarafından 'Ebû Leheb' (alev babası) lakabı verilmiştir. İslâmiyet'ten önce Hz. Peygamber'e yakın olan Ebû Leheb, peygamberlik ilan edilince düşmanlığa sürüklenmiştir. Hakkında müstakil bir sûre inen yegâne müşrik olan Ebû Leheb (Tebbet/Mesed Sûresi), İslâm'a karşı sistematik mücadelesini hayatı boyunca sürdürmüştür. Özel hac mevsimlerinde Hz. Peygamber'in ardından dolaşarak 'Ona uyulmayın, deli' diyerek insanları uzaklaştırmaya çalışmıştır. Hz. Peygamber'in davetine 'Kahrolasın! Bunun için mi topladın bizi?' diyerek karşı çıkmış; bu olay üzerine Tebbet Sûresi nâzil olmuştur. Bedir Savaşı'na bizzat katılmamış; yerine ücretli bir asker göndermiştir. Müslümanların Bedir'de büyük zafer kazandığı ve Mekke'nin ileri gelenlerinin pek çoğunun hayatını kaybettiği haberini alınca derin şoka girmiştir. Bedir'den yedi gün sonra salgın bir hastalığa (çiçek ya da cüzzam olduğu rivayet edilir) yakalanarak vefat etmiştir. Oğulları cesedine yaklaşmaktan kaçınmış; onu alelacele Mekke'de bir kuyunun yanına gömmüşlerdir. Kalib Kuyusu yakınına defnedildiği rivayet edilen bu mekân, siyer coğrafyasında önemli bir nokta olarak kayıtlara geçmiştir. [Kaynak: Mehmet Ali Kapar, 'Ebû Leheb' maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi, islamansiklopedisi.org.tr/ebu-leheb; İbn Hişâm, es-Sîre, I, 280-282; Taberî, Tefsîr, XXX, 334]