Ebu Azze ve mümin aynı delikten iki defa ısırılmaz hadisi

Ebû Azze el-Cümahî, şairliğiyle Mekke'de öne çıkmış biriydi. Bedir Gazvesi'nde (H. 2/M. 624) müşrik saflarında savaşırken esir düştü. Ekonomik açıdan zor durumda olduğunu ve kız çocuklarını geçindirmek zorunda kaldığını ileri sürerek Hz. Peygamber'den fidye alınmaksızın serbest bırakılmasını istedi. Hz. Peygamber, bir daha müslümanlara karşı savaşmayacağına dair söz alarak onu serbest bıraktı. Ancak Ebû Azze verdiği sözü tutmadı. Mekke'ye döndükten sonra Kureyş'in müslümanlara karşı yürüttüğü propaganda kampanyasına yeniden katıldı ve Uhud Gazvesi'nde (H. 3/M. 625) müşrik saflarında tekrar savaştı. Uhud'dan sonra tekrar esir düştü ve bu kez yine serbest bırakılmayı istedi. Hz. Peygamber bu sefer farklı davrandı: "Mümini aynı delikten iki defa ısıramazsın" buyurdu ve onun idamına hükmetti. Ebû Azze bu cezadan kurtulamadı. Bu olay, hem İslâm'ın sözleşmelere verdiği önemi hem de mümin kimliğinin öngörülü ve aldatılmaz bir tutumu gerektirdiğini somutlaştırmaktadır. "Mümin aynı delikten iki defa ısırılmaz" hadisi, günümüzde de dilden düşmeyen ve pratikte uygulanan önemli bir İslâmî hikmet ifadesi haline gelmiştir. [Kaynak: Buhârî, Edeb 83; İbn Hişâm, es-Sîre, III, 115; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ebû Azze el-Cümahî" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/ebu-azze-el-cumahi]