Dilenmek için gelene balta vermesi

Bir adam Hz. Peygamber'e geldi ve dilendi. Hz. Peygamber ona doğrudan para vermek yerine evindeki eşyaları araştırdı. Rivayetlere göre adamın evinde iki şey çıktı: Bir kap ve bir balta ya da keser. Hz. Peygamber sahâbeden birine bu iki eşyayı açık artırmayla satmasını emretti. Eşyalar birkaç dirheme satıldı. Hz. Peygamber bu parayla adama bir balta aldırdı, geriye kalan bir dirhemi de yiyecek için bıraktı. Adamın baltayla odun kesmesini, bunu satarak geçimini sağlamasını söyledi ve iki hafta sonra geldiğinde durumunu bildirmesini istedi. Adam iki hafta sonra döndü. On dirhem kazanmıştı; bununla hem yiyecek almış hem de giysisini yenilemişti. Hz. Peygamber memnuniyetle buyurdu: "Bu, senin için kıyamet gününde yüzünde bir dilencilik lekesiyle gelmekten daha hayırlıdır. Dilenmek ancak üç kişiye helal olur: Fakirliği kesin olarak bilinen kimseye, ağır bir borç altında ezilene ve can yakıcı bir musibetle her şeyini yitirene." Bu olay, İslâm'ın dilenciliğe bakışını ve sosyal yardım anlayışını çok boyutlu biçimde ortaya koymaktadır. Hz. Peygamber yardımı doğrudan vermek yerine bireyin üretkenliğini ve onurunu koruyan kalıcı bir çözüm arayışına girmiştir. Bu yaklaşım, İslâm'ın "balık verme, balık tutmayı öğret" anlayışının somut bir tarihsel örneğidir. [Kaynak: Ebû Dâvud, Zekât 26; Nesâî, Zekât 85; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Dilencilik" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/dilencilik; "Sadaka" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/sadaka]