Cuma süresi 9 ve 11.ayetler

Cuma Sûresi, Medine döneminde muhtemelen hicretin birinci yılında nâzil olmuştur. 11 âyetten oluşan sûrenin son üç âyeti (9-11), Cuma namazının farziyeti, bu ibadetin sosyal önemi ve dünya-ahiret dengesiyle ilgili temel hükümleri içermektedir. Sûrenin 11. âyetinin nüzûl sebebi hakkında önemli rivayetler bulunmaktadır. Câbir b. Abdullah ve diğer sahâbîlerden gelen rivayetlere göre Hz. Peygamber bir Cuma günü hutbe okurken Şam'dan bir ticaret kervanı Medine'ye girdi. Kervana eşlik eden davullar ve borular, Arap geleneğinde ticaret kervanının gelişini haber veriyor; bu sesler insanların dikkatini çekiyordu. Mescitteki cemaat çoğunluğu aniden yerinden kalktı ve kervana koştu. Rivayetlerde on iki erkek ile bir kadının mescitte kaldığı, geri kalanların dağıldığı aktarılmaktadır. Hz. Peygamber hutbesini ayakta sürdürmek zorunda kaldı. Bunun üzerine 11. âyet nâzil oldu: "Onlar bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona akın ettiler ve seni ayakta bıraktılar. De ki: Allah katındaki, eğlenceden ve ticaretten daha hayırlıdır." 9. âyet ise Cuma namazına özgü temel hükmü içermektedir: "Ey iman edenler! Cuma günü namaz için ezan okunduğu zaman hemen Allah'ın zikrine koşun ve alışverişi bırakın. Bu sizin için daha hayırlıdır, eğer bilirseniz." Bu âyet, Cuma namazının farz kılındığını bildiren ve namaz vakti girdiğinde ticari işlerin durdurulması gerektiğini emreden temel Kur'ânî düzenlemeyi ortaya koymaktadır. Söz konusu mekân, bu tarihi olayın Mescid-i Nebevî çevresinde yaşandığı alandır. O dönemde Medine'ye giren kervanlar mescidin yakınındaki çarşı bölgesine yönelirdi; bu nedenle kervanın sesleri mescide kadar ulaşmış ve cemaati etkisi altına almıştır. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Cum'a Sûresi" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/cuma-suresi; Buhârî, Cum'a 36; Müslim, Cum'a 36]