DiğerDiğer·Mekke

Büyük Şeytan

Büyük Şeytan (Cemre-i Akabe / el-Cemretü'l-Kübrâ), Mina'daki üç cemreden Mekke'ye en yakın olanda ve Akabe geçidinin yanında yer alır. Şeytanın Hz. İbrâhim'e ilk kez göründüğü ve taşlandığı yeri temsil etmektedir. Kurban bayramının birinci günü yalnız bu cemreye yedi taş atılır; bu taşlamanın ardından telbiyeye son verilir, kurban kesilir ve ihramdan çıkılır.

Diğer

Büyük Şeytan

Konum

Mekke, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Akabe Cemresi, Mina'nın Mekke tarafındaki sınırında yer almaktadır. İsmini, yanından geçen Akabe geçidinden almıştır. Hz. İbrâhim'in şeytanla yaşadığı ilk karşılaşmayı temsil eder. Üç cemre içinde en büyük öneme sahip olanı budur; özellikle bayramın birinci günü yalnızca bu cemreye taş atılması, diğer iki cemrenin bayramın ikinci gününden itibaren taşlanmaya başlanması bu önceliğin pratik yansımasıdır. Akabe Cemresi'ne atılan taşlarla birlikte telbiyeye (hacıların "Lebbeyk Allahümme Lebbeyk" şeklindeki zikri) son verilir. Taşlama tamamlandıktan sonra kurban kesilir, saçlar kısaltılır ya da tıraş olunur ve ihramdan çıkılır; cinsel ilişki dışındaki tüm ihram yasakları kalkar. Bu sıralamayla "tahallül" gerçekleşmiş olur. Hz. Peygamber Vedâ haccında bayramın birinci günü sabah Müzdelife'den Mina'ya gelerek Akabe cemresini taşlamış; bu esnada özellikle "Haccınızı benden öğreniniz" demiştir. Orta cemreyi taşladıktan sonra uzun dua etmesinin aksine büyük cemreyi taşladıktan sonra durmaksızın oradan ayrılmıştır. Osmanlı döneminde cemre alanı Mekke yönetiminin denetimi altında tutulmuştur. 1875'te Akabe cemresinin çevresine demir parmaklıklar yapılmış; bir yıl sonra kaldırılmış ve yerine havuz biçiminde duvarlar inşa edilmiştir. 2005 yılındaki büyük izdiham faciasından sonra yürütülen kapsamlı mimari proje sonucunda 2006'da tüm cemre alanı modern dört katlı yapıya dönüştürülmüş; Akabe cemresi de bu yapının içinde yer almaktadır. [Kaynak: Hamdi Döndüren, "Cemre", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/cemre; Müslim, Sahîhu Müslim, "Hac", 310.]

Önem ve Rivayetler

Resûlullah (s.a.v.) Vedâ haccında Akabe cemresini yedi taşla taşladı; her taşı attığında "Bismillah, Allahüekber" dedi. Taşlamayı tamamladıktan sonra şöyle buyurdu: "Haccınızı benden öğreniniz; zira bir daha bu şekilde sizinle bir arada olmam mümkün olmayabilir." (Müslim, "Hac", 310; Nesâî, "Menâsik", 220) İbn Abbas rivayet eder: Hz. Peygamber cemreleri, yavaş yavaş ve tekbir getirerek taşladı ve sünnet olarak taşlama şöyle olur: Küçük cemreye yedi taş, ardından kıbleye yönelip dua; orta cemreye yedi taş, ardından kıbleye yönelip dua; Akabe cemresine yedi taş, orada durmadan uzaklaşma. (Buhârî, "Hac", 140; Müslim, "Hac", 312)