DiğerDiğer·Medine

Beni Kaynuka Yahudilerinin Pazarı

Medine'nin güneybatısındaki Vâdîbuthân civarında yer alan Benî Kaynukā' Pazarı, Yahudi kabilesinin kuyumculuk, silah ve çeşitli ticaret faaliyetlerini yürüttüğü stratejik alandı. Hz. Peygamber bu pazarı da müslümanlara uygun bulmayarak müslüman çarşısını buraya yakın kurmuştur.

Diğer

Beni Kaynuka Yahudilerinin Pazarı

Konum

Medine, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Benî Kaynukā' Pazarı, Medine'nin güneybatısında, Benî Kaynukā' kabilesinin yurdu olan Vâdîbuthân çevresinde yer alıyordu. Kuyumculuk ve silah imalâtıyla geçimini sağlayan bu kabilenin pazarı, Medine'nin en canlı ticaret noktalarından biriydi. Hz. Peygamber Medine'ye hicret ettikten sonra var olan pazarları bizzat gezdi. Benî Kaynukā' Pazarı da bu gezinin duraklarından birini oluşturuyordu. Resûlullah bu pazarın İslâmî ticaret anlayışına uygun olmadığını belirtmişti; çünkü orada ribâ (faiz), eksik tartı ve müslümanlara yönelik ayrımcı uygulamalar sürmekteydi. Bunun üzerine Hz. Peygamber, Bakîu'z-Zübeyr'de —Benî Kaynukā' Pazarı'na yakın bir konumda— büyük bir çadır kurarak müslümanlara özgü yeni bir pazar oluşturdu. Bu teşebbüsü gören Yahudi lider Kâ'b b. Eşref, çadırın iplerini keserek sabote etmeye çalıştı; ancak Hz. Peygamber, kararlılıkla Benî Sâide bölgesinde yeni pazarı kalıcı hale getirdi. Benî Kaynukā' Pazarı, H. 2. yılda (624) kabilenin Medine'den sürgün edilmesinin ardından müslümanların eline geçti. Bu gelişme, Medine ekonomisinin Yahudi hâkimiyetinden kurtularak müslüman girişimciliğinin merkezi haline gelmesinin en somut adımlarından birini oluşturdu. Medine Vesikası'nı bozmaları gerekçesiyle sürgün edilen Benî Kaynukā'nın bıraktığı boşluğu müslüman tüccarlar ve sanatkârlar doldurdu. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kaynukā' (Benî Kaynukā')" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/kaynuka-beni-kaynuka; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Pazar" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/pazar]

Önem ve Rivayetler

Kaynaklarda aktarıldığına göre Benî Kaynukā' çarşısında bir müslüman kadın, Yahudilerin kurduğu tuzak sonucunda aşağılandı. Bunun üzerine çıkan çatışmada bir müslüman ile bir Yahudi hayatını kaybetti. Hz. Peygamber, anlaşmayı bozma gerekçesiyle Benî Kaynukā'yı muhasara etti. (İbn Hişâm, es-Sîre, II, 47; Vâkıdî, el-Megâzî, I, 176) [Kaynak: İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye, II, 47; Vâkıdî, el-Megâzî, I, 176]