DiğerDiğer·Mekke

Altın oluk (MÎZÂB-ı K‘BE) (Sultan Abdulmecid'in eklediği ) Günümüzde Suud Kralı Fahd'ın eklediği)

Altın Oluk (مِيزاب الكعبة / Mîzâbü'r-Rahmeh), Kâbe'nin kuzeybatı çatısında, Hicr-i İsmâil'in üzerine bakan noktada yer alan ve yağmur sularını çatıdan Hicr'e aktaran altın kaplama oluktur. Osmanlı döneminde Sultan Abdülmecid tarafından altınla kaplanan oluk, günümüzde Kral Fahd döneminde yenilenen hâlinden tanınmaktadır.

Diğer

Altın oluk (MÎZÂB-ı K‘BE) (Sultan Abdulmecid'in eklediği ) Günümüzde Suud Kralı Fahd'ın eklediği)

Konum

Mekke, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Kâbe'nin çatısındaki oluk, yapının en kadim mimari unsurlarından biridir. İlk olukun Hz. İbrâhim döneminden bu yana var olduğu kabul edilmektedir; ancak asıl malzeme, biçim ve altın kaplama tarihten tarihe değişim göstermiştir. Osmanlı döneminde Kâbe'nin birçok kez tamir gördüğü bilinmektedir. Oluk, çeşitli dönemlerde kurşun, bronz ya da altınla kaplanmış; en görkemli hâlini Sultan Abdülmecid (saltanat: 1839-1861) dönemindeki büyük Kâbe tamiratı sırasında almıştır. Bu dönemde oluk tamamen altınla kaplanmış ve "Mîzâbü'r-Rahmeh" (Rahmet Oluğu) adını pekiştirmiştir. Günümüzdeki oluk, Kral Fahd döneminde (1982-2005) gerçekleştirilen kapsamlı Kâbe restorasyonu sırasında yenilenmiştir. Oluğun altın kaplama iç yüzü ve dışarıya doğru uzanan kısmı titizlikle işlenmiştir. Uzunluğu yaklaşık 258 cm, genişliği 30 cm olan oluk, Hicr-i İsmâil'in üzerine akar. İslam geleneğinde Altın Oluğun altında durup dua etmek özellikle tavsiye edilmiştir; bu noktanın duanın makbul olduğu yerlerden biri sayıldığına dair rivayetler mevcuttur. [Kaynak: Nebi Bozkurt, Mustafa Sabri Küçükaşcı, "Kâbe", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/kabe; Ezrakî, Ahbâru Mekke, I, 264-275.]

Önem ve Rivayetler

Hz. Peygamber'in tavaf sırasında Altın Oluğun altında durarak dua ettiği aktarılmaktadır. Diyanet kaynaklarına göre bu nokta, duanın makbul sayıldığı Kâbe çevresindeki kutsal mekânlardan biridir. (Ezrakî, Ahbâru Mekke, I, 318)