Refik
KuyularKuyu·Mekke

Zufran kuyusu

Zufran Kuyusu (بئر ذفران / Zübran), Bedir yakınlarında Hz. Peygamber'in Bedir Gazvesi öncesinde İslam ordusunu konuşlandırdığı stratejik noktada yer alan tarihi kuyudur. Hz. Peygamber gece bu kuyunun başında istihbarat bilgisi topladı; Bedir savaşının kazanılmasında su avantajının belirleyici rol oynadığı bilinmektedir.

Kuyular

Zufran kuyusu

Konum

Mekke, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Bedir Gazvesi'nde (H. 2/M. 624) İslam ordusunun su üstünlüğü kazanması savaşın sonucunu belirleyen kritik bir etken oldu. Zufran, Bedir kuyularına yakın bir mevkide bulunan ve İslam ordusunun önce konaklamayı planladığı noktalardandır. Hz. Peygamber ve ordusu Bedir kuyularına ilk ulaşan taraf olmayı başardı. Bu sayede su kaynaklarına hâkim oldular; Kureyş ordusu ise gece daha uzak bir noktada konaklamak zorunda kaldı. Savaşın arifesinde Hz. Peygamber, iki sahâbîyle birlikte düşman ordugâhını keşfetmeye çıktı; Zufran yakınlarında kuyunun başında oturan yaşlı bir bedeviden Kureyş ordusunun hareketleri hakkında bilgi edindi. Bu keşif gezisi, Hz. Peygamber'in savaş öncesi istihbarattaki kişisel yetkinliğini ve mikro düzeyde durumu değerlendirme becerisini ortaya koymaktadır. Zufran kuyusu, bu tarihi istihbarat toplantısının gerçekleştiği nokta olarak önem taşımaktadır. [Kaynak: Mustafa Fayda, "Bedir Gazvesi", TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 5, s. 323-329. https://islamansiklopedisi.org.tr/bedir-gazvesi; İbn Hişâm, es-Sîre, II, 271-274.; Vâkıdî, el-Meġāzî, I, 54-62.]

Önem ve Rivayetler

Savaş öncesinde Hz. Peygamber Zufran kuyu bölgesinde beklediği sırada Hubâb b. Münzir'in taktik önerisine kulak vererek orduyu Bedir kuyularına en yakın noktaya konuşlandırdı; böylece suyu arkasında bırakan Kureyş kuyudan yararlanamaz hâle geldi. (İbn Hişâm, es-Sîre, II, 271)