Hz.Osman Kuyusu (Rume)

Rûme Kuyusu, Medine'nin güneybatısında Akîk vadisinin sel sularının toplandığı alanda yer alan, şehrin en eski kuyularından biridir. İlk olarak kimin tarafından kazıldığı kesin olarak bilinmeyen kuyu, bir dönem kapanmış; İslâmiyet'in doğuşu sırasında Müzeyneliler'den biri tarafından yeniden açılmıştır. Kuyunun ilerleyen dönemde "Rûmetü'l-Gıfârî" adlı birinin mülkünde kaldığı, daha sonra ise bir Yahudinin eline geçtiği aktarılmaktadır. Hz. Peygamber Medine'ye hicret ettiğinde, artan nüfusla birlikte şiddetli bir içme suyu sıkıntısı yaşandı. Kuyunun sahibi —bazı kaynaklara göre Yahudi, diğerlerine göre Gıfâr kabilesinden biri— suyu ücretle satıyordu. Hz. Peygamber, sahibinden ücret almadan su dağıtmasını istedi; ancak kişi kuyunun tek geçim kaynağı olduğunu söyleyerek bu teklifi reddetti. Bunun üzerine Hz. Peygamber şöyle müjdeledi: "Kim Rûme Kuyusu'nu satın alıp müslümanlara vakfederse, ona cennette bu kuyudan daha hayırlısı verilir." Bu müjde üzerine Hz. Osman harekete geçti. Kuyu sahibi kuyunun tamamını satmayı kabul etmediğinden Hz. Osman, kuyunun yarı hissesini 12.000 ya da 20.000 dirheme satın aldı. İki taraf, su kullanımını nöbetleşe paylaştı: bir gün Hz. Osman'ın, bir gün sahibinin. Hz. Osman kendi günlerinde kuyuyu müslümanlara tamamen ücretsiz açtı. Bu uygulama üzerine müslümanlar Hz. Osman'ın günlerinde bol bol su alarak ayrılıyor; diğer günlerde ise neredeyse kimse kalmıyordu. Yahudi sahibi günden güne azalan gelirini görünce nihayetinde kuyunun diğer yarısını da 8.000 ila 20.000 dirheme Hz. Osman'a sattı. Hz. Osman böylece kuyunun tamamını satın alarak müslümanların hizmetine vakfetti. Rûme Kuyusu, İslâm tarihinde bir müslüman tarafından tesis edilen ilk vakıf olarak kabul edilmektedir. Hz. Osman bu vakıf sayesinde hem cenneti hem de Tebük Seferi'ne yaptığı katkılar nedeniyle bizzat Hz. Peygamber tarafından cennetle müjdelenmiştir. Kuyunun suyu, Medine'nin en kaliteli içme suyu olma özelliğini uzun asırlar boyunca sürdürmüştür. H. 750 (M. 1349) yılında Mekke Kadısı Şehâbeddin Ahmed b. Muhammed et-Taberî kuyuyu ıslah ettirmiş ve tabanını genişletmiştir. 1040 (M. 1630-31) yılında yeniden tamir edilen kuyunun çevresi ağaçlandırılmış, yanına küçük bir mescid inşa edilmiştir. Osmanlı döneminde birçok kez onarım geçiren kuyu, Suudi idaresine geçtikten sonra Mescid-i Nebevî'ye ait vakıf alanı sınırları içinde kalmıştır. [Kaynak: Mustafa Sabri Küçükaşcı, "Rûme Kuyusu", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/rume-kuyusu; "Osman", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/osman]