Hudeybiye Osmanlı Kuyuları Harem sınırı

Osmanlı Devleti, Mekke ve Medine'ye uzanan hac güzergâhları boyunca pek çok kuyunun bakımını üstlenmiş ve yenilerini açtırmıştır. Hudeybiye'deki kuyular da bu kapsamda onarılmış ya da yeniden inşa edilmiştir. Hudeybiye kuyusu bölgesi, tarihî olarak çok önemli bir konumdadır: Kâbe'ye yaklaşık 17 km mesafede olan bu noktadan Harem bölgesi başlamaktadır. Hz. Peygamber H. 6 yılında (628) yaklaşık 1500 sahâbîyle umre için buraya gelmiş ve Kureyş'in engellemesi üzerine konaklayarak antlaşma zemini aramak zorunda kalmıştır. Peygamber bu konaklamada önce Hz. Hâlid b. Velîd'in öncülüğündeki Kureyş kuvvetlerini atlatmış, daha sonra Bey'atürrıdvân biatını almış ve tarihi antlaşmayı imzalamıştır. Osmanlı döneminde ise bu bölgedeki kuyular hacıların mola verdiği, hayvanlarını ve kendilerini suladıkları önemli durak noktaları olarak düzenlenmiştir. Bugün Harem sınırını işaret eden modern tabelalar bu bölgede bulunmaktadır. [Kaynak: Casim Avcı, "Hudeybiye Antlaşması", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/hudeybiye-antlasmasi]