Dağ / VadiDağ / Vadi·Mekke

Hira Mağarası Nur Dağı

Mekke'nin kuzeydoğusunda, Kâbe'ye yaklaşık 5 km. uzaklıkta bulunan Nur Dağı'nın (Cebelü'n-nûr) tepesine yakın bir noktada yer alan, Hz. Peygamber'e ilk vahyin indiği tarihi mağara. İslâm tarihinin en kutsal mekânlarından biridir.

Dağ / Vadi

Hira Mağarası Nur Dağı

Konum

Mekke, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Hira Mağarası (Ğâr-ı Hira), İslâm'ın doğuşuna sahne olan ve Hz. Muhammed'e ilk vahyin geldiği mübârek mekândır. Mekke'nin kuzeydoğusunda yer alan Nur Dağı'nın (Hira Dağı) zirvesinin yaklaşık 20 metre aşağısında bulunan bu mağara, kayaların arasında kalmış iki tarafı açık, sivri tonozlu bir boşluktan ibareti olup içeride yalnızca bir kişinin başı değmeden ayakta durabileceği ve uzanabileceği kadar alan mevcuttur. Hz. Muhammed, otuz beş yaşlarından itibaren Ramazan aylarında bu mağaraya çekilmeye başlamıştır. Dedesinin de sığındığı bu mekânda tefekküre ve ibadete dalan Hz. Peygamber'e, kırk yaşında (610 yılı Ramazan ayının son on gecesi) Cebrail (a.s.) aracılığıyla Alak sûresinin ilk beş âyeti indirilmiştir. Cebrail, Hira'da bütün ufku kaplayan aslî sûretiyle Resûl-i Ekrem'e görünmüş ve 'Oku!' emrini üç kez tekrarlayarak vahyi tebliğ etmiştir. Bu olay sonrasında korku içinde evi koşan Hz. Muhammed, eşi Hz. Hatice'nin teselli ve yönlendirmesiyle Varaka b. Nevfel'e giderek yaşananları anlatmış; Varaka bunun Cebrail olduğunu doğrulamıştır. Hira Mağarası'nda Hz. Peygamber'in çocukken göğsünün yarılarak (şakk-ı sadr) kalbinin yıkandığına dair rivayetler de nakledilmektedir. Dağın tepesine çıkan Hz. Peygamber'le birlikte Hira sallandığında 'Sakin ol! Üzerinde bir nebî, bir sıddîk ya da şehit var' buyurduğu nakledilmektedir. Günümüzde her yıl milyonlarca hac ve umre ziyaretçisi bu mağaraya çıkarak manevî atmosferi yaşamaktadır. Dağın etekleri artık yerleşim alanıyla çevrilmiş; mağaraya ulaşan yol düzenlenmiştir. [Kaynak: Fuat Günel, 'Hira' maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi, islamansiklopedisi.org.tr/hira; Buhârî, 'Bedʾü'l-vahy', 3; Müslim, 'Îmân', 252]

Önem ve Rivayetler

Hz. Âişe (r.a.) anlatıyor: 'Allah'ın Resûlü'ne vahiy, önce sadık rüyalar şeklinde başladı... Sonra yalnızlık ona sevdirildi. Hira mağarasına çekilir, tahannüs (ibadet) ederdi... En sonunda Hira'dayken Cebrail kendisine geldi ve 'Oku!' dedi.' (Buhârî, 'Bedʾü'l-vahy', 3; Müslim, 'Îmân', 252) [Kaynak: Buhârî, el-Câmiu's-Sahîh, 'Bedʾü'l-vahy', 3; Müslim, el-Câmiu's-Sahîh, 'Îmân', 252] --- Hz. Peygamber Hira dağının üstündeyken dağ sallandı. Bunun üzerine şöyle buyurdu: 'Ey Hira, sakin ol! Zira üzerinde bir nebî, bir sıddîk ya da bir şehidden başkası bulunmamaktadır.' (Müsned, V, 346; Tirmizî, 'Menâkıb', 18) [Kaynak: Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, V, 346; Tirmizî, es-Sünen, 'Menâkıb', 18]