Dağ / VadiDağ / Vadi·Medine

Okçular Tepesi (ayneyn geçidi)

Okçular Tepesi (Cebelü'r-Rumât / Ayneyn Tepesi), Medine'nin 5 km kuzeyinde, Uhud Dağı'na çok yakın konumdaki yaklaşık 150 metre uzunluğunda ve 40 metre enindeki stratejik tepedir. Hz. Peygamber Uhud Gazvesi'nde bu tepeye Abdullah b. Cübeyr komutasında elli okçu yerleştirdi; okçuların emre aykırı biçimde tepeyi terk etmesi savaşın seyrini tamamen değiştirdi.

Dağ / Vadi

Okçular Tepesi (ayneyn geçidi)

Konum

Medine, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Ayneyn Tepesi, adını eteğindeki iki su kaynağından (ayn) aldığı tahmin edilmektedir. Kanat Vadisi ile Uhud Dağı arasında stratejik bir geçit noktasında konumlanan tepe, Uhud Gazvesi'nin en kritik coğrafi unsurunu oluşturuyordu. Uhud Gazvesi (H. 3 Şevval / M. Mart 625) öncesinde Hz. Peygamber, yaklaşık 3.000 kişilik Mekke ordusu karşısında Uhud Dağı'nın eteğine düzenlediği savunma hattını planladı. Düşmanın güçlü süvari birliğinin müslümanları arkadan kuşatmasını önlemek amacıyla Abdullah b. Cübeyr komutasında 50 okçuyu Ayneyn Tepesi'ne konuşlandırdı. Hz. Peygamber bu okçulara son derece açık ve kesin bir emir verdi: "Galibiyet olsa da yenilgi olsa da kuşlar leşlerimizi kaparken bile bu tepeden ayrılmayın! Siz burada kaldığınız sürece biz kazanmış sayılırız." Savaşın ilk aşamasında müslümanlar üstün geldi; Mekke ordusu dağılmaya başladı. Bunu gören okçuların büyük çoğunluğu Hz. Peygamber'in kesin emrini unutarak "Ganimet toplayalım, savaş bitti!" diye düşünerek tepeyi terk etti. Abdullah b. Cübeyr, on ila on dört kişiyle yerinde kalmaya devam etti. Tam bu anda Hâlid b. Velîd (henüz müslüman değildi), İkrime b. Ebû Cehil'le birlikte süvari birliğini boş geçidi yararak müslümanların arkasına sardı. Bu ani baskın savaşın seyrini tamamen değiştirdi; müslümanlar iki ateş arasında kalarak büyük kayıplar verdiler ve Hz. Peygamber yaralandı. Okçular Tepesi olayı, İslâm geleneğinde itaatin ve emre bağlılığın ne denli hayati önem taşıdığını simgeleyen en çarpıcı derslerden biri olarak değerlendirilmektedir. Bu tepe, bugün de ziyaret edilen tarihi mekânlar arasında yer almaktadır. [Kaynak: "Ayneyn", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ayneyn; "Uhud Gazvesi", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/uhud-gazvesi]

Önem ve Rivayetler

Hz. Peygamber okçulara şöyle emretti: "Galibiyet de olsa yenilgi de olsa, kuşlar leşlerimizi yese bile bu tepeden ayrılmayın! Siz burada kaldığınız sürece biz galip sayılırız." [Kaynak: Buhârî, "Meğâzî", 23; Müslim, "Cihâd", 109] --- Allah Teâlâ Uhud hakkında şöyle buyurmuştur: "Andolsun Allah size Uhud'da verdikleri sözü tuttuğu sürece, O'nun izniyle onları kırıp geçiriyordunuz. Ne zaman ki yiğitliğiniz kırıldı, emir konusunda anlaşmazlığa düştünüz ve sevdiğiniz şeyleri gördükten sonra isyan ettiniz, işte o zaman..." [Kaynak: Âl-i İmrân, 3/152]