Hendek kazarken söylenen nağmeli şiir

Hendek Gazvesi'ne (H. 5/M. 627) hazırlık sürecinde Selmân-ı Fârisî'nin tavsiyesiyle Medine'nin kuzeyinde yaklaşık beş bin metre uzunluğunda bir hendek kazılmasına karar verildi. Bu dev inşaat yaklaşık yirmi günde tamamlandı. Hz. Peygamber'in bizzat katıldığı ve öncülük ettiği bu kolektif çaba, sahâbenin birliğini ve kararlılığını simgeliyordu. Kazı sırasında sahâbîlerin yorgunluk ve açlıkla mücadele ederken gönüllerini yükseltmek için nağmeli şiirler söyledikleri rivayet edilmektedir. Bu şiirlerin en ünlüsü şu dizilerdi: "Biz Muhammed'e biat edenleriz, İslâm uğruna ebediyen cihada." Ya da başka bir rivayette sahâbe şöyle söylüyordu: "Vallahi, Allah olmasaydı, Ne hidayete erer ne sadaka verirdik. Allah bize huzur indir, Düşmanla karşılaştığımızda ayaklarımızı sabit kıl." Hz. Peygamber her dizinin sonunda "Allahümme lâ hayra illâ hayru'l-âhireh, fağfir li'l-ensâri ve'l-muhâcireh" (Allah'ım, gerçek hayır ahiretin hayrıdır; ensar ve muhacirleri bağışla) diyerek katılıyordu. Bu sahnede Hz. Peygamber'in hem fiziksel olarak çalıştığı hem de sahâbenin moralini yüksek tutmak için nağmelere katıldığı aktarılmaktadır. Aynı günlerde kaya kazarken mucizevi biçimde çakmış olan şimşekler de bu süreçle ilişkilendirilmektedir. [Kaynak: Buhârî, Cihâd 33; Müslim, Cihâd 127; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hendek Gazvesi" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/hendek-gazvesi]