El Ğabe Seferi (Zûkared)

Gābe Gazvesi'nin arka planı şu şekilde özetlenebilir: Medine yakınlarında kuraklık yaşandığından Hz. Peygamber'in sağmal develeri, şehrin Suriye yolundaki Gābe mevkiinde otlatılıyordu. Hayvanların bakımı Hz. Ebû Zerr el-Gıfârî'ye bırakılmıştı. H. 6 yılının Rebîülâhir ayında (M. Eylül 627) — bazı rivayetlere göre Zilhicce'sinde veya H. 7'nin başında — Gatafân'ın Fezâre kolunun reisi Uyeyne b. Hısn kırk süvariyle gece vakti meraya baskın düzenledi. Ebû Zerr'in develeri gütmekte olan oğlu Zerr b. Ebû Zerr şehit edildi; Ebû Zerr'in hanımı Leylâ ile develer kaçırıldı. Baskının bir kısmı Abdurrahman b. Uyeyne tarafından yönetildiği, Uyeyne'nin sonradan katıldığı ya da baskının aslında Ümmü Kırfe adlı kadın tarafından organize edildiği de rivayet edilmektedir. Baskın haberini alan Seleme b. Ekva', hemen peşlerinden giderek bağırdı ve düşmanı yavaşlatmaya çalıştı. Durumu Medine'ye ulaştıran bir müslüman Hz. Peygamber'i haberdar etti. Hz. Peygamber derhal Sa'd b. Zeyd komutasında sekiz kişilik bir öncü süvari birliğini yolladı; ardından 400 kişilik bir kuvvetle bizzat harekete geçti. Medine'de İbn Ümmü Mektûm'u vekil bıraktı, Sa'd b. Ubâde'yi ise 300 kişiyle Medine'yi korumak üzere görevlendirdi. Öncü birlik, baskıncıları takip ederken Ebû Katâde Abdurrahman b. Uyeyne'yi öldürdü; ancak Muhriz b. Nadle ve Vakkās b. Mücezziz şehit düştü. Baskıncılar, yollarındaki Zûkared su noktasından yararlanamadan kaçmak zorunda kaldılar; müşrikler hızlı gidebilmek için mızrak ve kaftanlarını da yollara bıraktılar. Hz. Peygamber karargâhını Zûkared'deki bir tepenin üzerine kurdu ve bir gün bir gece bekledi. Develerden yalnızca on tanesi kurtarılabildi. Baskıncıların karşı çıkmaktan kaçındığı anlaşılınca Hz. Peygamber bu beş günlük seferden geri döndü. Bu gazveye iki farklı ad verilmektedir: Ordugâhın kurulduğu Zûkared su noktasına nispetle "Zûkared Gazvesi", Hz. Peygamber'in develerinin otlatıldığı orman mevkiine nispetle ise "Gābe Gazvesi" adı kullanılmaktadır. [Kaynak: "Gābe Gazvesi", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/gabe-gazvesi; "Gatafân (Benî Gatafân)", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/gatafan-beni-gatafan]