Tarihi Olay YerleriTarihi Olay Yeri·Medine

Fidyesiz serbest bırakılan bedir esiri

Bedir Gazvesi'nde esir alınan kişilerden birinin fidye alınmaksızın serbest bırakıldığına dair tarihi olayın mekânı. Bu olay, Hz. Peygamber'in esirler konusunda sergilediği insanî tutumun ve ilkelerin somut bir yansımasıdır.

Tarihi Olay Yerleri

Fidyesiz serbest bırakılan bedir esiri

Konum

Medine, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Bedir Gazvesi'nden sonra (H. 2/M. 624) Medine'ye getirilen esirlerin büyük çoğunluğu fidye ödeyerek ya da okuma-yazma öğreterek serbest bırakıldı. Ancak bazı esirlerin özel durumları Hz. Peygamber'in dikkatini çekti ve ona göre değerlendirmeler yapıldı. Bedir esirlerinden biri —rivayetlerde adı geçen kişilerden biri olarak Ebu'l-Âs b. Rebî ya da bir başka esir olabilir— Hz. Peygamber'in doğrudan müdahalesiyle fidye alınmaksızın serbest bırakıldı. Bu uygulamanın ardındaki gerekçe, o kişinin İslâm'a veya müslümanlara karşı sempati ya da tarafsız bir tutum sergilemesiydi. Hz. Peygamber'in esir politikasında birkaç temel ilke öne çıkmaktaydı: Esirlere insan onuruna yakışır biçimde muamele etmek; fidye ödenebilecek esirler için uygun miktar belirlemek; okuma-yazma bilen esirlere müslüman çocuklara ders verme karşılığında özgürlüklerini vermek; ve özel durumlarda fidye almaksızın serbest bırakmak. Bu bütüncül yaklaşım, İslâm'ın savaş hukukundaki insanî boyutunu açıkça ortaya koymaktadır. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bedir Gazvesi" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/bedir-gazvesi; İbn Hişâm, es-Sîre, II, 293-302; Vâkıdî, el-Megâzî, I, 118-125]

Önem ve Rivayetler

Hz. Peygamber (s.a.s.) Bedir esirlerini serbest bırakma konusunda sahâbeyle istişare etti. Hz. Ebû Bekir esirlerin fidye karşılığında bırakılmasını önerdi; Hz. Ömer ise öldürülmelerini istedi. Hz. Peygamber Hz. Ebû Bekir'in görüşünü uygun bularak esirlerin büyük çoğunluğunu fidye karşılığında serbest bıraktı. (Müslim, Cihâd 58; İbn Hişâm, es-Sîre, II, 291-293) [Kaynak: Müslim, el-Câmiu's-Sahîh, Cihâd 58; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye, II, 291-293]