Dağ / VadiDağ / Vadi·Mekke

Cebel-i Kabe

Cebel-i Kâbe (جبل الكعبة), IV. Murad döneminde (1623-1640) Mekke'ye yönelik büyük sel felaketi sırasında Kâbe'nin adıyla anılan tepeye yapılan atıfla tarihe geçen, Mekke'nin çevresindeki dağlardan biridir. Osmanlı tarih kaynaklarında bu tepenin adı, Mekke ve Kâbe'yi vuran şiddetli sel olaylarıyla birlikte geçmektedir.

Dağ / Vadi

Cebel-i Kabe

Konum

Mekke, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

IV. Murad dönemi (1623-1640), Osmanlı tarihinin en çalkantılı dönemlerinden biridir. Bu dönemde Mekke, tarihinin en büyük doğal afetlerinden biriyle yüz yüze geldi: H. 1039 (M. 1630) yılında Mekke ve Mescid-i Harâm'ı vuran korkunç sel, Kâbe'nin duvarlarını yerinden oynattı ve büyük hasar verdi. Gelen sel suları önüne kattığı her şeyi süpürdü; Kâbe'nin doğu duvarı yıkıldı. Bu sel felaketine kadar Mekke'de önceki onarımları Memlük sultanları yaptırmıştı; ancak 1630 sel felaketi nedeniyle Kâbe'nin tamamının yeniden inşası zorunlu hale geldi. IV. Murad kendi hazinesinden büyük miktarda kaynak ayırarak kapsamlı bir onarım emretti. Kâbe, H. 1040-1042 (M. 1630-1633) yılları arasında yeniden inşa edildi. Cebel-i Kâbe adı, bu büyük sel felaketi ve yeniden inşa süreciyle bağlantılı olarak Osmanlı kaynaklarında yer almaktadır. Osmanlı tarihçisi Evliya Çelebi ve diğer kaynaklar, Mekke'nin çevresindeki dağları bu afet bağlamında anlatırken bu ismi kullanmıştır. [Kaynak: Nebi Bozkurt, Mustafa Sabri Küçükaşcı, "Mescid-i Harâm", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/mescid-i-haram; Eyüp Sabri Paşa, Mir'âtü'l-Harameyn, I, 150-162.]