Zevra Çarşısı

Zevra (ez-Zevra), Medine'de Mescid-i Nebevî'nin yakın çevresinde yer alan ve rivayetlerde çeşitli bağlamlarda adı geçen tarihi bir mekân ya da tepe noktasıdır. Bazı kaynaklarda Zevra'dan "ez-Zevra'da basamakla inilen kalya taşı çarşısı" olarak söz edilmekte; bu ifade mekânın ticari bir alan olduğuna işaret etmektedir. Öte yandan kaynaklarda Zevra, Mescid-i Nebevî'nin çevresi bağlamında da anılmaktadır. Bir rivayete göre Cuma namazlarında ilk ezan, Hz. Peygamber minbere oturduğunda Zevra denilen yerde okunurdu. Hz. Osman döneminde ise insanların artması üzerine ikinci bir ezan daha eklenmiştir. Bu bilgi Zevra'nın Mescid-i Nebevî'ye yakın, çevresinden görülen yüksekçe bir nokta olduğuna işaret etmektedir. Hz. Peygamber döneminde Medine'de kurulan İslâm çarşısı, Mescid-i Nebevî'nin yakınında yer alan Zevra ve çevresiyle organik bir ilişki içindeydi. Pazar yeri ile mescidin bu coğrafi yakınlığı, ticari hayatın dini hayatla iç içe geçmesine zemin hazırlıyordu. Cuma namazı vaktinde bağımsız olarak kurulan çarşı, namaz vakti gelince terk edilmek zorundaydı. [Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Medine" maddesi, islamansiklopedisi.org.tr/medine; Buhârî, Cum'a 21; Ebû Dâvud, Salât 214]