Sahabe EvleriSahabe Evi·Mekke

Sevr Dağı ve mağarası

Sevr Mağarası (غار ثور), Mescid-i Harâm'a yaklaşık 4 km güneydoğudaki Sevr dağının zirvesine yakın bir noktasında yer alan ve Hz. Peygamber'in hicret sırasında Hz. Ebû Bekir ile birlikte üç gece saklandığı tarihi mağaradır. Kur'an'ın Tevbe suresi 40. ayetinde işaret edilen bu mağara, İslam tarihinin en kritik anlarından birine tanıklık etmiştir.

Sahabe Evleri

Sevr Dağı ve mağarası

Konum

Mekke, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

Mekke'deki İslam karşıtı baskıların doruk noktasına ulaşmasının ardından Akabe biatlarıyla Medineli müslümanların davetini alan Hz. Peygamber, hicrete karar verdi. Müşrikler bu niyeti öğrendiklerinde onu durdurmak ve yok etmek amacıyla Dârünnedve'de toplanarak her kabileden bir gencin katılımıyla eş zamanlı bir suikast planı yaptılar. Bu plandan ilahi yoldan haberdar edilen Hz. Peygamber, o gece yatağına Hz. Ali'yi yatırdı; kendisi ise karanlıkta evden çıkarak Hz. Ebû Bekir'in evine gitti. Gecenin bir vakti ikisi birlikte evin arka kapısından gizlice ayrılarak Medine yolunu değil, müşriklerin aklına gelmeyecek olan güney istikametini tuttular. Maksatları, peşlerine düşecek müşrikleri yanıltmak ve takip işinin yavaşlaması için zaman kazanmaktı. Sevr dağına tırmanarak mağaraya gizlendiler. Mağara, Mekke tarafına bakan yamaçta, büyük bir kayanın altında kalan doğal bir boşluktur. Batıdaki girişi çok dar ve yerden biraz yüksekte olduğundan eğilerek girilmesi gerekmektedir. Hz. Ebû Bekir mağaraya ilk girerek içini temizlemiş, yılan ve zararlıların çıkmaması için kıyafetini yırtarak delikleri tıkamıştır. Son deliği kapatacak bez kalmayınca ayağıyla kapatan Hz. Ebû Bekir, o delikten çıkmak isteyen bir yılan tarafından ısırılmıştır. Hz. Peygamber Hz. Ebû Bekir'in dizine başını dayayarak uyudu; sahâbî ise gözyaşlarını tutmaya çalıştı. Müşriklerin takipçileri mağaranın önüne kadar geldiklerinde, girişi kapatan örümcek ağı ve mağara önünde yuva yapmış güvercinleri gördüler. "İçerde kimse olsaydı örümcek ağı ve güvercin yuvası bozulurdu" diyerek geri döndüler. Bu olay, İslam kaynaklarında Allah'ın hicrette Hz. Peygamber'i nasıl koruduğunun canlı bir örneği olarak anlatılmaktadır. Hz. Peygamber üç gece burada kaldı. Bu süre zarfında Hz. Ebû Bekir'in oğlu Abdullah gece gündüz Mekke'deki gelişmeleri takip ederek haber taşıdı; kızı Esmâ ise yiyecek getirdi. Kılavuz Abdullah b. Üreykit'in üç gün sonra develeri Sevr dağının eteğine getirmesi üzerine Hz. Peygamber ve Hz. Ebû Bekir yola çıktılar. Günümüzde mağara, ziyaretçilerin gidebildiği ancak içine girmenin son derece güç olduğu küçük, zorlu bir tırmanış noktasında bulunmaktadır. Mekke'nin güneyine doğru olan modern gelişim, dağın kuzey eteklerine kadar ulaşmıştır. [Kaynak: Ahmet Önkal, "Hicret", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/hicret; Buhârî, Sahîhu'l-Buhârî, "Menâkıbü'l-Ensâr", 45.; İbn Hişâm, es-Sîre, II, 87-99.]

Önem ve Rivayetler

"Eğer siz Peygamber'e yardım etmezseniz, Allah ona yardım etmiştir. Hani o kâfirler onu iki kişiden biri olarak çıkardıklarında, ikisi mağarada iken arkadaşına 'Üzülme, şüphesiz Allah bizimle beraberdir' diyordu. Allah onun üzerine sekînet (huzur ve güven duygusu) indirdi; onu görmediğiniz askerlerle destekledi ve kâfirlerin sözünü alçalttı. Allah'ın sözü ise zaten yücedir. Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir." (et-Tevbe, 9/40)