Sahabe EvleriSahabe Evi·Medine

Beni Kaynuka Yurdu

Medine'nin güneybatısında, Vâdîbuthân civarında yaşayan Benî Kaynukā', İslâm'ın doğuşunda Medine'deki üç büyük Yahudi kabilesinden biriydi. Kuyumculuk, silah imalâtı ve ticaretle geçimini sağlayan bu kabile, Hz. Peygamber'in Bedir Gazvesi'ndeki zaferinin ardından anlaşmayı bozarak sürgün edildi.

Sahabe Evleri

Beni Kaynuka Yurdu

Konum

Medine, Suudi Arabistan

Harita

Tarihçe

İslâm'ın doğuşunda Medine'de üç büyük Yahudi kabilesi yaşamaktaydı: Benî Kaynukā', Benî Nadîr ve Benî Kurayza. Bunların ilki olan Benî Kaynukā', Medine'nin güneybatısındaki Vâdîbuthân'da ikamet ediyordu. Yazıda İbrânî harflerini kullanan, çocuklarına hem Kitâb-ı Mukaddes'ten hem de Arapça isimler veren ve Arapça konuşan bu topluluk, kuyumculuk, silah imalâtı ve ticaret alanlarında uzmanlaşmıştı. Hz. Peygamber Medine'ye hicret ettiğinde Medine'deki Arap ve Yahudi kabileleriyle Medine Vesikası olarak bilinen anlaşmayı imzaladı. Bu anlaşmaya Benî Kaynukā'lılar, Hazrec kabilesinin müttefiki olarak katıldılar. Vesika, Yahudilerin can, mal ve din hürriyetlerini güvence altına alırken şehrin savunmasında ortak sorumluluk üstlenmelerini de öngörüyordu. Müslümanların Bedir Gazvesi'nde (H. 2/M. 624) kazandıkları büyük zafer, Benî Kaynukā'lıları rahatsız etti. Bedir'den kısa süre sonra kendi çarşılarında müslüman bir kadının iffetine saldırılması ve bunun üzerine çıkan çatışmada ölümlerin yaşanması anlaşmanın fiilen bozulduğunu gözler önüne serdi. Kalelerine çekilen Benî Kaynukā', Hz. Peygamber'in on beş gün süren kuşatması sonunda teslim oldu. Abdullah b. Übeyy'in araya girerek idam cezasının kaldırılmasını sağlaması üzerine Hz. Peygamber, 700 civarında savaşçısıyla birlikte kabilenin alacaklarını tahsil ederek Medine'den ayrılmalarına izin verdi. Şehirden sürgün edilen Benî Kaynukā', Şam taraflarına çekilerek ticaret yaşantılarını orada sürdürdüler. Benî Kaynukā' içinden Yahudiyken müslüman olan birkaç kişinin bu tarihe tanıklık ettiği bilinmektedir. Nitekim meşhur sahâbî Abdullah b. Selâm, Benî Kaynukā' Yahudilerindendi ve hicretten kısa süre sonra müslüman oldu. [Kaynak: Casim Avcı, "Kaynukā' (Benî Kaynukā')" maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi, islamansiklopedisi.org.tr/kaynuka-beni-kaynuka]

Önem ve Rivayetler

Hz. Peygamber (s.a.s.), Benî Kaynukā'yı kuşattıktan sonra onları Allah'ın hükmüne havale etti. Abdullah b. Übeyy araya girerek: "Ey Muhammed! Müttefiklerime iyi davran!" dedi. Hz. Peygamber yüzünü çevirdi. Abdullah b. Übeyy ısrar etti: "Yoksa sizinle çatışmak zorunda kalırım." Hz. Peygamber: "Yazıklar olsun sana! Git, onlara sahip çık!" buyurdu. (İbn Hişâm, es-Sîre, II, 49; Vâkıdî, el-Megâzî, I, 179-180) [Kaynak: İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye, II, 49; Vâkıdî, el-Megâzî, I, 179-180]